poeta • geograf • wędrowiec
Patron Szkoły Podstawowej nr 9 im. Wincentego Pola we Wrocławiu
POZNAJ NASZEGO PATRONA
Wincenty Pol należał do ludzi, których trudno opisać jednym słowem. Był poetą, geografem, badaczem i nauczycielem akademickim. Podróżował, prowadził obserwacje w terenie, poznawał krajobraz, przyrodę oraz życie mieszkańców różnych regionów. Brał także udział w powstaniu listopadowym.
W swojej działalności łączył zainteresowania humanistyczne i przyrodnicze. Pisał o historii i kulturze, a jednocześnie badał przestrzeń geograficzną i przyrodę. Szczególnie interesowały go Karpaty.
Dziś jego imię nosi nasza szkoła.
WINCENTY POL W 30 SEKUND
1807
20 kwietnia urodził się w Lublinie.
1830–1831
Był lektorem języka niemieckiego na Uniwersytecie Wileńskim.
1831
Wziął udział w powstaniu listopadowym, służąc w korpusie generała Dezyderego Chłapowskiego.
1839
Rozpoczął badania terenowe w Karpatach.
1843
Ukazała się jedna z jego najbardziej znanych książek – „Pieśń o ziemi naszej”.
1849
Objął Katedrę Geografii Uniwersytetu Jagiellońskiego i rozpoczął pracę profesorską w Krakowie.
1872
2 grudnia zmarł w Krakowie w wieku 65 lat.
CZŁOWIEK WIELU PASJI
✒️ POETA
Wincenty Pol był jednym z twórców polskiego romantyzmu. W swoich utworach podejmował tematy związane z historią, krajobrazem, przyrodą oraz doświadczeniami swojego pokolenia.
Do jego najbardziej znanych dzieł należą „Pieśni Janusza”, „Pieśń o ziemi naszej” oraz „Mohort”.
Szczególne miejsce w jego twórczości zajmuje wydana w 1843 roku „Pieśń o ziemi naszej”. Pol połączył w niej poetycki opis z zainteresowaniem geografią, krajobrazem i różnorodnością ziem dawnej Rzeczypospolitej.
📖 Przeczytaj
„Pieśń o ziemi naszej” jest dziś dostępna w bibliotekach cyfrowych.
🌍 GEOGRAF
Wincenty Pol nie poznawał świata wyłącznie z książek. Ważną częścią jego pracy były podróże, obserwacje i badania prowadzone bezpośrednio w terenie.
Szczególnie interesowały go Karpaty. Badał ich przyrodę i krajobraz, interesował się także życiem oraz kulturą mieszkańców odwiedzanych regionów.
W 1849 roku objął Katedrę Geografii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jako profesor prowadził wykłady i rozwijał nauczanie geografii oparte także na poznawaniu terenu.
Jego działalność odegrała ważną rolę w rozwoju nowoczesnej geografii w Polsce.
🥾 WĘDROWIEC I BADACZ
Dla Wincentego Pola podróż była czymś więcej niż przemieszczaniem się z miejsca na miejsce. Była sposobem poznawania świata.
Podczas wypraw obserwował krajobraz, góry, rzeki, roślinność, klimat, ale także ludzi, ich zwyczaje i kulturę. Zdobyte w terenie doświadczenia wykorzystywał później w pracy naukowej i literackiej.
W jego życiu ważne miejsce zajmowały m.in.:
Lublin • Lwów • Tarnopol • Wilno • Karpaty • Kraków
Każde z tych miejsc wiąże się z innym etapem jego życia, nauki, pracy lub działalności.
🗺️ Śladami Wincentego Pola
Odkryj na mapie miejsca związane z życiem naszego patrona.
🇵🇱 UCZESTNIK POWSTANIA LISTOPADOWEGO
W 1831 roku Wincenty Pol wziął udział w powstaniu listopadowym. Służył w korpusie generała Dezyderego Chłapowskiego.
Po upadku powstania angażował się także w pomoc jego uczestnikom znajdującym się na emigracji.
Doświadczenia tego okresu wywarły wpływ na jego późniejszą twórczość, szczególnie na utwory związane z historią i losem pokolenia powstańców.
JEGO ŻYCIE – KROK PO KROKU
1807 – Lublin
20 kwietnia rodzi się Wincenty Pol.
Lata młodości
Uczy się we Lwowie i Tarnopolu, a następnie studiuje filozofię na Uniwersytecie Lwowskim.
1830–1831 – Wilno
Pracuje jako lektor języka niemieckiego na Uniwersytecie Wileńskim.
1831
Bierze udział w powstaniu listopadowym.
1839
Rozpoczyna badania terenowe w Karpatach.
1843
W Poznaniu ukazuje się „Pieśń o ziemi naszej”.
1849 – Kraków
Obejmuje Katedrę Geografii Uniwersytetu Jagiellońskiego.
1850
Uniwersytet Jagielloński nadaje mu stopień doktora filozofii.
1853
Władze austriackie likwidują Katedrę Geografii, a Wincenty Pol przestaje pracować na Uniwersytecie Jagiellońskim.
1872
Zostaje członkiem Akademii Umiejętności.
2 grudnia 1872 roku umiera w Krakowie.
Spoczywa w Krypcie Zasłużonych na Skałce w Krakowie.
CZY WIESZ, ŻE…?
🗺️ …Pol poznawał geografię w terenie?
Podróże i bezpośrednie obserwacje były ważną częścią jego pracy badawczej.
🏔️ …szczególnie interesowały go Karpaty?
Od 1839 roku prowadził tam badania terenowe.
🎓 …był profesorem Uniwersytetu Jagiellońskiego?
W 1849 roku objął Katedrę Geografii tej uczelni.
📚 …łączył geografię z literaturą?
Najlepszym przykładem jest „Pieśń o ziemi naszej”, w której wiedza o przestrzeni i krajobrazie spotyka się z językiem poezji.
🌿 …interesował się nie tylko geografią?
Zajmowały go również przyroda, kultura regionalna, zwyczaje mieszkańców i krajoznawstwo.
🏛️ …jego dzieła możemy oglądać bez wychodzenia z domu?
Dawne wydania utworów Wincentego Pola oraz materiały związane z jego życiem znajdują się dziś w polskich bibliotekach cyfrowych.
CO POSTAĆ WINCENTEGO POLA MOŻE ZNACZYĆ DLA NAS DZISIAJ?
Patron szkoły nie musi być jedynie nazwiskiem umieszczonym na tablicy pamiątkowej przy wejściu do szkoły.
Historia Wincentego Pola może być dla nas zachętą do ciekawości świata, poznawania własnego kraju, dostrzegania piękna przyrody i kultury oraz zdobywania wiedzy poprzez obserwację i doświadczenie.
Pol łączył różne dziedziny wiedzy. Był humanistą, ale interesowała go również przyroda. Pisał poezję, ale prowadził też badania terenowe. Podróżował, obserwował, opisywał i uczył.
Jego życie przypomina, że wiedza nie musi mieścić się w granicach jednego przedmiotu szkolnego.
POZNAWAJ • OBSERWUJ • PYTAJ • ODKRYWAJ
ŚLADAMI PATRONA
🗺️ ZOBACZ
Poznaj na mapie miejsca związane z życiem i działalnością Wincentego Pola.
📖 PRZECZYTAJ
Zajrzyj do cyfrowego wydania „Pieśni o ziemi naszej” z 1843 roku.
🔍 ZBADAJ
Rozejrzyj się po swojej okolicy.
Jak geograf opisałby krajobraz wokół naszej szkoły?
Zwróć uwagę na zabudowę, zieleń, ukształtowanie terenu i ślady działalności człowieka.
A teraz spróbuj spojrzeć na to samo miejsce jak poeta.
Jakimi słowami opisałbyś swoją okolicę?
SPRAWDŹ, ILE WIESZ O NASZYM PATRONIE
1. Gdzie urodził się Wincenty Pol?
A. w Krakowie
B. w Lublinie
C. w Wilnie
2. Którą dziedziną nauki zajmował się Wincenty Pol?
A. chemią
B. geografią
C. astronomią
3. W którym powstaniu uczestniczył?
A. styczniowym
B. listopadowym
C. kościuszkowskim
4. Na którym uniwersytecie był profesorem geografii?
A. Uniwersytecie Jagiellońskim
B. Uniwersytecie Warszawskim
C. Uniwersytecie Poznańskim
5. Który z tych utworów napisał Wincenty Pol?
A. „Pieśń o ziemi naszej”
B. „Pan Tadeusz”
C. „Kordian”
⭐ 5/5?
WYBRANE DZIEŁA WINCENTEGO POLA
„Pieśni Janusza”
Cykl utworów silnie związanych z doświadczeniem powstania listopadowego i jego uczestników.
„Pieśń o ziemi naszej”
Poetycka opowieść o przestrzeni, krajobrazie i różnorodności ziem dawnej Rzeczypospolitej. Pierwsze wydanie ukazało się w Poznaniu w 1843 roku.
„Mohort”
Poemat należący do najbardziej znanych utworów Wincentego Pola.
„Obrazy z życia i podróży”
Proza związana z doświadczeniami autora, podróżami i obserwacją poznawanych miejsc.
POZNAJ PATRONA W ŹRÓDŁACH
Chcesz dowiedzieć się więcej?
Sięgnij do materiałów przechowywanych przez polskie instytucje naukowe i biblioteki cyfrowe:
Uniwersytet Jagielloński
materiały dotyczące Wincentego Pola jako geografa i profesora
Jagiellońska Biblioteka Cyfrowa
historyczne dokumenty, publikacje i materiały związane z życiem Wincentego Pola
Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa
cyfrowe wydanie „Pieśni o ziemi naszej” z 1843 roku
Wincenty Pol
1807–1872
poeta • geograf • badacz • wędrowiec
Patron Szkoły Podstawowej nr 9 im. Wincentego Pola we Wrocławiu